Op een dinsdagmiddag in de La Place bij het brugrestaurant heb ik met Renaldo Ishaak afgesproken. Een lange man met een serieuze blik komt aanlopen. Behalve een paar dingen weet ik vrij weinig over hem, en met deze open blik ben ik het gesprek aangegaan.

De insteek van het interview ging over leiderschap en mentale gezondheid, twee onderwerpen waar hij zich als ervaringsdeskundige en als professional bij defensie al jarenlang hard voor maakt. Daarnaast is hij een veelgevraagd spreker over deze thema’s en weet hij met zijn eerlijke verhaal mensen te raken en inspireren.

Vooral mentale gezondheid is een onderwerp dat steeds urgenter wordt, zeker onder jongeren. De druk om te presteren is enorm, sociale media laten een perfecte wereld zien en falen lijkt geen optie. Hoe blijf je staande in een maatschappij die altijd méér van je vraagt? En wat betekent het eigenlijk om een leider te zijn? Renaldo heeft daar een duidelijke visie op: leiderschap begint bij jezelf, en mentale kracht is de kern van alles.

Renaldo is iemand die het druk hebben niet als probleem ziet, maar als brandstof. “Als ik geen stress heb, wordt het saai,” zegt hij. Toch weet hij dat balans cruciaal is. Hij neemt bewust zes weken per jaar vrij om op te laden. Dit laat zien dat mentale kracht niet betekent dat je altijd ‘aan’ staat, maar dat je weet wanneer je gas terug moet nemen.

Veel jongeren voelen zich overweldigd door school, werk of sociale druk. Social media maakt het niet makkelijker: iedereen lijkt succesvol, en falen is geen optie. Maar dat een illusie. “Iedereen maakt fouten. Het belangrijkste is dat je ervan leert.”

---

Niet de baas spelen, maar verantwoordelijkheid nemen

Veel mensen denken dat een leider altijd alles weet. Maar hij gelooft dat echt leiderschap betekent dat je je kwetsbaarheid durft te tonen. “De beste leiders durven te zeggen: ‘Ik weet het niet. Help me’.” Dit geldt niet alleen voor de politie of defensie, maar ook voor het dagelijks leven.

Wil je een leider zijn? Begin dan bij jezelf. Dat betekent dat je moet weten waar je goed in bent en waar je hulp bij nodig hebt. Dat je fouten niet ziet als mislukkingen, maar als lessen die je verder brengen. Dat je niet alleen praat, maar ook doet. Dat je eerlijk bent naar jezelf en naar anderen. Het draait niet om de ‘baas’ zijn, maar om verantwoordelijkheid nemen. Renaldo benadrukt dat dit niet betekent dat je altijd sterk moet zijn. “Juist als je je kwetsbaarheid toont, creëer je een veilige omgeving voor anderen.”

---

School en mentale gezondheid: Wat moet er anders?

Veel jongeren voelen zich niet gehoord op school. Mentale gezondheid wordt vaak gezien als een ‘moeilijk’ onderwerp. Maar moet het juist een vast onderdeel van het onderwijs worden.

Wat zou helpen? Meer ervaringsdeskundigen in de klas, zodat jongeren niet alleen leren uit boeken, maar ook van echte verhalen.

Volgens Renaldo is de manier waarop jongeren worden beoordeeld verouderd. “Waarom kijken we niet naar wat iemand goed doet in plaats van alleen naar fouten?”

Daarnaast zou er meer aandacht moeten komen voor mentale weerbaarheid binnen het onderwijs. Jongeren leren hoe ze om kunnen gaan met stress, prestatiedruk en sociale verwachtingen. Dit kan door middel van workshops, mentorprogramma’s of lessen waarin zelfreflectie en emotionele intelligentie worden gestimuleerd. Veel scholen besteden hier nu nog te weinig aandacht aan, terwijl het een essentieel onderdeel is van persoonlijke ontwikkeling.

Ook de rol van docenten is hierin cruciaal. Zij zouden niet alleen kennis moeten overdragen, maar ook een veilige omgeving moeten creëren waarin leerlingen zich gehoord en begrepen voelen. Dit betekent dat docenten zelf ook training moeten krijgen in hoe ze mentale gezondheid bespreekbaar kunnen maken en signalen van stress of overbelasting bij studenten kunnen herkennen.

Verder zou het onderwijs flexibeler moeten worden ingericht, zodat er ruimte is voor individuele behoeften. Niet iedereen leert op dezelfde manier, en de druk om te presteren op vaste momenten kan jongeren onnodig belasten. Door alternatieve leertrajecten en evaluatiemethoden te introduceren, kunnen scholen beter inspelen op de mentale gezondheid van hun leerlingen en hen helpen om op een gezonde manier hun doelen te bereiken.

---

Sociale druk en de impact van rolmodellen

Veel jongeren missen sterke rolmodellen. Social media laat tegenwoordig een geromantiseerd beeld zien van geld, succes en status. Series zoals Mocro Maffia laten snelle rijkdom zien, maar niet de lange termijngevolgen.

Renaldo’s eigen jeugd was zwaar: geweld, criminaliteit en een moeilijke thuissituatie. Toch koos hij bewust voor een ander pad. “Mijn vader was vermogend, maar eindigde met niks. Dan zie je dat snel geld geen garantie is voor geluk.”

Zijn boodschap? Denk na over de keuzes die je maakt. Wat lijkt op succes kan op lange termijn juist een valkuil zijn.

---

Hoe blijf je dus staande in een maatschappij die altijd méér van je vraagt?

Leiderschap en mentale gezondheid zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Een sterke leider zijn betekent niet dat je altijd de controle hebt of nooit fouten maakt. Het betekent dat je weet hoe je met druk omgaat, dat je begrijpt wanneer je moet doorzetten en wanneer je juist even pas op de plaats moet maken. Renaldo’s verhaal laat zien dat je altijd een keuze hebt, ongeacht je achtergrond of omstandigheden.

Maar de grote vraag blijft: Hoe blijf je dus staande in een maatschappij die altijd méér van je vraagt? Volgens hem draait het om eerlijk zijn naar jezelf. Het betekent dat je je eigen grenzen leert kennen en durft aan te geven wanneer het te veel wordt. Dat je fouten niet als mislukkingen ziet, maar als lessen die je verder brengen. Dat je kwetsbaarheid niet als zwakte beschouwt, maar als een manier om echte verbinding met anderen aan te gaan.

De wereld is vol verwachtingen en oordelen, maar uiteindelijk bepaal jij hoe je jouw pad bewandelt. Het draait niet om perfectie, maar om groei. Niet om het vermijden van fouten, maar om wat je ervan leert. Jij hebt de regie over je leven. De vraag is niet of je een leider bent, maar hoe je jezelf leidt.

Hij heeft zijn inzichten en ervaringen niet alleen gedeeld in lezingen en interviews, maar ook in zijn boek First Responder, waarin hij dieper ingaat op mentale kracht en de uitdagingen binnen defensie en hulpdiensten.

Bij het afscheid werd nog eens duidelijk dat leiderschap ook betekent dat je niet altijd streng hoeft te zijn. Tijdens ons gesprek was Renaldo scherp, gefocust en soms behoorlijk streng in zijn antwoorden.

Maar toen ik bij het weglopen met een grijns riep: “Zo streng ben je niet, hè?”, verscheen er een dikke glimlach en zijn ogen begonnen te glimmen. Soms is een leider zijn ook gewoon even lachen, relativeren en het leven nemen zoals het komt.

 

Rotterdam, 25 maart 2025 – Theater Rotterdam verwelkomt drie nieuwe leden in de Raad van Toezicht: Koen Brand, Fauzia Mahomedradja en Marvin Biljoen. Met hun brede ervaring op het gebied van strategisch management, governance, HR en ondernemerschap versterken zij de strategische koers van het theater. De officiële benoeming vond plaats tijdens de RvT-vergadering op 21 maart.

Lees het complete artikel op theaterrotterdam.nl >

De afgelopen jaren is de informatiestroom die je dagelijks binnenkrijgt exponentieel gegroeid. Zenden en ontvangen en dat de hele dag, elke dag, non-stop. Je zal waarschijnlijk wel een informatie bubbel hebben ontwikkeld waar het algoritme perfect op inspeelt. Als professional/ondernemer zal je dus slim hiermee moeten omgaan om je volgers te laten zien wat voor expertise je hebt.

En toch zie ik regelmatig professionals om me heen die vaak nog aarzelend zijn om hun expertise te delen of hier over willen publiceren. En dat is echt zonde! Zoveel kennis wat er is en waar anderen ook hun voordeel mee kunnen doen.

Vandaag wil ik met jullie delen waarom het van essentieel belang is om je expertise te delen en hierbij personal branding te gebruiken. Dit is niet alleen belangrijk voor jou als professional, maar het heeft ook tal van voordelen voor je carrière en persoonlijke groei.

• Door je expertise te delen en te werken aan je personal branding, vergroot je je zichtbaarheid in je vakgebied. Dit betekent dat meer mensen je naam en je kennis zullen kennen.
• Het delen van je expertise laat zien dat je kennis en vaardigheden hebt. Dit helpt bij het opbouwen van vertrouwen bij potentiële klanten, werkgevers en collega’s. Mensen zullen eerder geneigd zijn om met jou in zee te gaan of naar je te luisteren als ze weten dat je weet waar je het over hebt.
• Door consequent waardevolle informatie en inzichten te delen, positioneer je jezelf als een autoriteit binnen je vakgebied. Dit trekt niet alleen meer volgers aan, maar ook kansen om als spreker, expert of consultant te worden gevraagd.
• Wanneer je je expertise deelt, dwing je jezelf om bij te blijven met de laatste ontwikkelingen en trends in je branche. Dit zorgt ervoor dat je voortdurend blijft leren en groeien, wat cruciaal is in een snel veranderende wereld.
• Het delen van je expertise opent de deur naar het opbouwen van een waardevol netwerk. Je trekt gelijkgestemde professionals aan en kunt waardevolle relaties opbouwen die kunnen leiden tot nieuwe zakelijke kansen.
• Door je kennis en ervaring te delen, heb je de kans om anderen te helpen en een positieve impact te maken. Of het nu gaat om het coachen van jonge professionals, het inspireren van collega’s of het oplossen van complexe problemen, jouw expertise kan het verschil maken.

 

Kortom, het delen van je expertise en het bouwen aan je personal branding is niet alleen gunstig voor jezelf, maar het draagt ook bij aan de groei en ontwikkeling van anderen in jouw vakgebied.

In Nederland kan en mag iedereen onderwijs volgen zou je toch denken? Bij de meeste opleidingen hanteren ze specifieke toelatingseisen, denk bijvoorbeeld aan een minimum cijfergemiddelde. Er wordt heel feitelijk gekeken naar de cijfers en op basis daarvan vind er wel of niet een toelating plaats. Als onderwijsinstelling wil je natuurlijk de meest ambitieuste studenten aan je binden en zal je ergens op moeten filteren. Maar in deze systematiek wordt er geen rekening gehouden met persoonlijke omstandigheden.

Voorbeeld uit de praktijk:
Persoon X komt uit een instabiele jeugd gezinssituatie en heeft ondanks de moeilijke omstandigheden een HBO diploma gehaald. Het waren geen achten en negens, maar zessen en zevens. De jaren daarna carriere gemaakt in het midden management en uiteindelijk besloten om verder te gaan studeren. Maar daar loopt persoon X dan vast, want de onderwijsinstelling hanteert specifieke toelatingseisen en het minimum cijfergemiddelde wordt niet gehaald. In de aanmeldprocedure wordt er verder niet gekeken naar de huidige intrinsieke motivatie, werkervaring en persoonlijke omstandigheden van toen etc. Persoon X kan niet op deze onderwijstelling studeren.

Onderzoek wijst uit dat de beste manier om mensen gemotiveerd en betrokken te houden is ze daadwerkelijk ook kansen te bieden om nieuwe competenties te ontwikkelen. Zullen we dan niet zo rigide vasthouden aan regels en protocollen en deze hoog intrinsieke gemotiveerde groep mensen kansen geven om aan de slag te gaan met hun ontwikkeling. Als het dan gaat om loopbaanontwikkeling in de 21^e eeuw dan zouden we moeten kijken naar de gehele context van het individu en niet alleen naar de feitelijkheden.

Wil jij als toezichthouder écht impact maken in de bestuurskamer? Morele dilemma’s in de boardroom van Mijntje Lückerath-Rovers biedt je essentiële inzichten in de dynamiek van corporate governance en helpt je strategische beslissingen beter te begrijpen.

In dit artikel deel ik vijf praktische tips die je direct kunt toepassen om je voor te bereiden op een RvT- of RvC-functie.

Hier zijn vijf concrete en uitgebreide tips voor mensen die zich willen oriënteren op een functie in een Raad van Toezicht (RvT) of Raad van Commissarissen (RvC). Of wellicht hun vaardigheden willen verbeteren.

• Begrijp je verantwoordelijkheid en juridische kaders

Als toezichthouder heb je een wettelijke en fiduciaire verantwoordelijkheid. Bestudeer de relevante wetgeving en governance codes, zoals de Nederlandse Corporate Governance Code. Dit helpt je om te begrijpen welke verplichtingen en bevoegdheden je hebt, en hoe je moet handelen in het belang van de organisatie.

• Ontwikkel strategisch inzicht en financieel begrip

Een toezichthouder moet sterke analytische vaardigheden en financieel inzicht hebben om strategische keuzes te kunnen beoordelen. Werk aan het vergroten van je kennis over bedrijfsmodellen, financiële overzichten en risicobeheer. Trainingen in financiële rapportages en strategisch management kunnen nuttig zijn.

• Investeer in je netwerk en ervaring

RvT- en RvC-functies vragen om breed inzicht in verschillende sectoren. Bouw aan je netwerk binnen de relevante industrie en zoek naar mentorschap van ervaren toezichthouders. Deelname aan netwerkevenementen en intervisiesessies kan waardevolle inzichten en kansen bieden.

• Versterk je soft skills

In een toezichtrol is effectieve communicatie cruciaal. Zorg dat je kunt luisteren naar verschillende standpunten en dit kunt vertalen naar constructieve beslissingen. Daarnaast is ethisch leiderschap essentieel, vooral in dilemma’s rond integriteit, diversiteit en belangenverstrengeling.

• Oriënteer je op diversiteit en duurzaamheid

Moderne organisaties zoeken naar toezichthouders met kennis over maatschappelijke verantwoordelijkheid, ESG (Environmental, Social, Governance), en diversiteit. Het is belangrijk om niet alleen te begrijpen hoe deze thema’s van invloed zijn op organisaties, maar ook hoe je vanuit een toezichtrol kan bijdragen aan het realiseren van duurzame doelen.

Deze stappen helpen je om goed voorbereid aan de slag te gaan in een toezichthoudende rol en waarde toe te voegen aan de organisatie waarvoor je werkt.